Infantino xin lỗi tại Hội đồng FIFA: World Cup đang bị đem thế chấp cho các quỹ tư nhân

Trong phòng họp ở Zurich không có khán đài, không có tiếng hát, không có ai đứng dậy khi hiệp hai bắt đầu. Chỉ có một chiếc bàn dài, 37 thành viên Hội đồng FIFA, và một vị chủ tịch đứng lên nói lời xin lỗi.

Gianni Infantino thừa nhận ông đã không thông báo cho Hội đồng trước khi triển khai kế hoạch bán bản quyền thương mại World Cup cho các quỹ đầu tư tư nhân. Chi tiết về lời xin lỗi được đưa ra ngoài qua các “đại diện châu Âu” giấu tên — nghĩa là chính nội bộ FIFA đã rò rỉ chuyện của mình. Tôi đã ngồi đủ nhiều trong những căn phòng như thế để biết một điều: khi người ta xin lỗi về thủ tục, họ đang cố cứu phần còn lại.

Đêm Brisbane Road không dạy tôi chấp nhận thất bại, nó dạy tôi nhìn lại bằng một đôi mắt khác. Nhìn vào Zurich lúc này, tôi thấy một trận thua đang được xử lý bằng đúng những động tác cũ: xin lỗi trước, tài liệu sau.

Một kế hoạch chưa từng được hỏi ý kiến

Kế hoạch được công bố vào tháng 7. Nội dung cốt lõi: FIFA chuyển nhượng quyền thương mại của World Cup — tài sản đắt giá nhất trong bóng đá — cho các quỹ đầu tư tư nhân, đổi lấy dòng tiền mặt ngay và một lời hứa về “hiệu quả vận hành”. Phía FIFA trình bày đây là cách tăng quỹ phát triển cho 211 liên đoàn thành viên.

Phản ứng đến nhanh. UEFA liên tục kêu gọi Infantino từ chức. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Đức Bernd Neuendorf — đồng thời là thành viên Hội đồng FIFA — nói thẳng rằng ông muốn một “người trung thực” ngồi ở ghế chủ tịch, và rằng danh tiếng của FIFA đã bị phá hủy hoàn toàn. UEFA gửi yêu cầu cung cấp tài liệu, thư từ và biên bản quyết định liên quan đến thương vụ. Họ không nhận được gì.

Hai chi tiết trong nguồn tin khiến tôi phải dừng lại. Thứ nhất, kế hoạch được gọi là “FIFA Forward (FFE)”, trong khi FIFA Forward là tên chương trình phát triển đã tồn tại từ lâu, còn một phương tiện thương mại hóa bản quyền là thứ khác hẳn. Hai khái niệm bị trộn vào nhau. Thứ hai, trong chương trình nghị sự của Hội đồng có mục hoãn treo giò thẻ đỏ cho tiền đạo Balogun. Án kỷ luật cầu thủ vốn thuộc thẩm quyền của Ủy ban Kỷ luật, không phải Hội đồng.

Hai chi tiết ấy không chứng minh tội lỗi của ai. Chúng chứng minh một điều khác: thông tin đang đi qua tay quá nhiều người, và cái bàn dài ở Zurich đang phải xử lý những việc không thuộc về nó.

Bán dòng tiền tương lai để lấy tiền mặt hôm nay

Nên nhìn vào cấu trúc giao dịch thay vì nhìn vào nhân vật. World Cup là dòng thu nhập định kỳ bốn năm một lần, có độ chắc chắn cao nhất trong toàn bộ ngành thể thao. Bán quyền thương mại của nó cho quỹ tư nhân là biến một dòng tiền dài hạn thành một khoản tiền mặt dùng một lần. Về mặt kế toán, đó không phải là tăng trưởng. Đó là thế chấp.

Nếu khoản tiền mặt ấy được đổ vào quỹ phát triển cho 211 liên đoàn, mô hình sẽ tự ăn chính mình: lần bán tiếp theo lấy gì để bán? Không có câu trả lời nào được công bố. Không có định giá. Không có thời hạn hợp đồng. Không có điều khoản mua lại. Không có tên nhà đầu tư. Với một thương vụ lớn hơn mọi bản hợp đồng chuyển nhượng từng được ký trong lịch sử bóng đá, chi tiết duy nhất được nêu ra là 211 — số liên đoàn thành viên, tức là số lá phiếu.

Đó là điểm mấu chốt về mặt chính trị. FIFA có 211 thành viên, mỗi liên đoàn một phiếu. UEFA chỉ có 55. Về mặt số học, khối châu Âu không đủ để bỏ phiếu bất tín nhiệm một chủ tịch FIFA. Nhóm quyết định là các liên đoàn châu Á, châu Phi, Bắc và Nam Mỹ — những nơi phụ thuộc nhiều nhất vào quỹ phát triển của FIFA. Và trong toàn bộ nguồn tin đang có, tiếng nói của họ im lặng tuyệt đối.

Tôi từng làm luận án về sự im lặng của các sân bóng trong mùa dịch, phỏng vấn 37 cổ động viên của 12 câu lạc bộ khác nhau. Kết quả khiến tôi nhớ mãi: 89% nói rằng họ nhớ cảm giác thuộc về một cộng đồng hơn là nhớ bàn thắng. Mùa hè sân vắng là khi tôi nghe rõ nhất trái tim đang đập của trò chơi này. Ở Zurich, sự im lặng của các liên đoàn ngoài châu Âu cũng đang đập theo một nhịp riêng, và nhịp đó sẽ quyết định ai còn ngồi lại sau cuộc họp.

Việc UEFA không nhận được tài liệu là tín hiệu nghiêm trọng nhất. Một lời xin lỗi vì “không thông báo cho Hội đồng sớm hơn” là lời thừa nhận rằng bước tham vấn bắt buộc đã bị bỏ qua. Việc từ chối cung cấp hồ sơ quyết định chỉ dẫn đến hai khả năng: hoặc hồ sơ có nội dung bất lợi, hoặc hồ sơ không tồn tại. Cả hai đều là thất bại quản trị.

Câu chuyện không nằm ở một con người

Phần lớn dư luận đang đóng khung sự việc thành câu chuyện về đạo đức cá nhân của Infantino. Khung ấy dễ bán, dễ chia sẻ, và cũng dễ làm người ta quên mất phần quan trọng.

Vấn đề cấu trúc nằm ở chỗ khác: một tổ chức đang định chuyển quyền sở hữu tài sản chung lớn nhất của bóng đá vào tay tư nhân, và tổ chức ấy không đưa ra nổi một con số định giá. Nếu Infantino rời ghế vào tháng tới, bản kế hoạch vẫn nằm trên bàn. Người kế nhiệm vẫn sẽ gặp đúng bài toán: lấy tiền ở đâu để nuôi 211 liên đoàn, và bán cái gì để có tiền.

Tôi từng viết một bài bảo vệ Bukayo Saka sau trận chung kết Euro 2026, khi cậu ấy 19 tuổi và cả mạng xã hội đổ lên đầu cậu một quả penalty hỏng. Một bài báo đứng về phía Saka không cứu được thế giới, nhưng nó là một tấm khiên. Lần này tấm khiên không dành cho một cầu thủ. Nó dành cho một thứ không biết tự bảo vệ mình: quyền của 211 liên đoàn được nhìn thấy giấy tờ trước khi ký.

Còn một điểm mù nữa trong cách đưa tin. Nguồn tin xoay quanh châu Âu, nên sức ép trông có vẻ toàn cầu hơn thực tế. Các liên đoàn châu Á, châu Phi, CONCACAF và CONMEBOL gần như không xuất hiện. Sự vắng mặt ấy không có nghĩa là họ đồng ý. Nó có nghĩa là cuộc chơi thật đang diễn ra ở nơi không có ai cầm micro.

Điều còn lại sau cuộc họp

Đêm ấy ở Brisbane Road, Leyton Orient xuống hạng sau 112 năm, hơn 4.200 người vẫn hát suốt 90 phút thay vì la ó. Không ai trong số họ sở hữu cổ phần của câu lạc bộ. Nhưng họ sở hữu thứ khác: quyền được có mặt khi đội bóng của mình đổi thay, và quyền được biết chuyện gì đang xảy ra.

World Cup không thuộc về Infantino, cũng không thuộc về bất kỳ quỹ đầu tư nào. Nó thuộc về những người đã hát trong mưa ở Brisbane Road và những người sẽ hát ở Mexico City vào mùa hè 2026. Infantino còn tại vị bao lâu sẽ do 211 liên đoàn quyết định. Nhưng trước khi bất kỳ chữ ký nào được đặt xuống, hồ sơ phải được mở ra cho tất cả cùng xem.