Không sao cả, chúng tôi vẫn có Tubelis: Lithuania thắng Bosnia 78-73 dù thiếu 4 trụ cột NBA

Vilnius, đêm thứ Sáu. Tiếng còi kết thúc trận đấu vang lên, và trên bảng tỷ số là con số 78-73 nghiêng về chủ nhà Lithuania. Nhưng câu chuyện không nằm ở tỷ số. Câu chuyện nằm ở danh sách cầu thủ mà huấn luyện viên Kazys Maksvytis không có trong tay: Domantas Sabonis, Jonas Valančiūnas, Matas Buzelis và Kasparas Jakucionis. Bốn cái tên đang chơi tại NBA, bốn mắt xích quan trọng, đều vắng mặt. Và Lithuania vẫn thắng. Trong bóng rổ, người ta hay nói về những tập thể được xây dựng từ hệ thống, không phải từ cá nhân. Trận đấu này là minh chứng rõ ràng nhất cho triết lý đó. Bosnia và Herzegovina, với Jusuf Nurkić ghi 20 điểm và Luka Garza đóng góp 14 điểm cùng 7 rebounds, đã dẫn trước trong phần lớn thời gian của hiệp một. Họ có vẻ như đang kiểm soát thế trận, tận dụng lợi thế về chiều sâu đội hình trước một Lithuania bị đánh giá là yếu hơn nhiều so với đội hình chính thức. Nhưng bóng rổ là trò chơi của hai hiệp đấu. Và hiệp hai chứng kiến một Lithuania hoàn toàn khác. Sự thay đổi đến từ sự điều chỉnh chiến thuật của ban huấn luyện, có thể là tăng cường áp lực phòng ngự, đẩy nhịp độ trận đấu lên cao hơn, hoặc đơn giản là thay đổi cách tiếp cận rổ. Kết quả là một cuộc lội ngược dòng đầy bản lĩnh, thứ mà người hâm mộ Lithuania đã quen thuộc qua nhiều thế hệ. Nhân vật chính của màn lội ngược dòng này là Azuolas Tubelis. Chàng trai 22 tuổi, sinh năm 2026, đã ghi tới 23 điểm, cao nhất trận đấu. Tubelis không phải là cái tên xa lạ với những ai theo dõi bóng rổ châu Âu, nhưng việc anh tỏa sáng trong bối cảnh đội nhà thiếu vắng những ngôi sao lớn nhất là một tín hiệu vô cùng tích cực. Anh đã đảm nhận vai trò của một tay ghi điểm chủ lực, một vai diễn thường được dành cho những cầu thủ NBA đang vắng mặt. Bên cạnh Tubelis, Augustas Marciulionis cũng góp 16 điểm. Cái tên Marciulionis gợi nhớ đến huyền thoại Šarūnas MarciuliONIS, người cha của anh, một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng rổ Lithuania. Augustas đang dần khẳng định tên tuổi của mình, và màn trình diễn trong một trận đấu quan trọng như thế này sẽ giúp anh có thêm sự tự tin. Gytis Radzevicius, một lão tướng 29 tuổi, cũng đóng góp 11 điểm, cho thấy chiều sâu đội hình không chỉ đến từ những cầu thủ trẻ. Chiến thắng này có ý nghĩa như thế nào? Trong bối cảnh vòng loại World Cup 2027, nơi chỉ có 3 đội đứng đầu mỗi bảng giành quyền đi tiếp, mỗi trận thắng đều là vàng bạc. Chiến thắng trước Bosnia, một đối thủ trực tiếp, ngay trên sân nhà Vilnius, giúp Lithuania có được lợi thế lớn trong cuộc đua giành vé dự World Cup. Nó cũng gửi một thông điệp tới phần còn lại của châu Âu: Lithuania vẫn là một thế lực, ngay cả khi không có những ngôi sao đang chơi tại giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận một cách thực tế. Đây mới chỉ là một trận đấu. Việc phụ thuộc quá nhiều vào Tubelis có thể là một con dao hai lưỡi. Nếu anh có một ngày thi đấu tệ hại, liệu ai sẽ là người gánh vác hàng công? Marciulionis và Radzevicius đã chơi tốt, nhưng họ không phải là những ngôi sao có thể tự tạo ra cơ hội trong mọi tình huống. Sự trở lại của Sabonis hay Valančiūnas trong các cửa sổ thi đấu tiếp theo sẽ là chìa khóa, nhưng nó cũng có thể phá vỡ sự ăn ý mà đội bóng đang xây dựng. Về phía Bosnia, thất bại này là một hồi chuông cảnh tỉnh. Việc sở hữu Nurkić và Garza là một lợi thế lớn, nhưng bóng rổ không phải là môn thể thao của những cá nhân xuất sắc. Sự phụ thuộc vào hai ngôi sao này có thể là điểm yếu chí mạng trong các giải đấu dài hơi, nơi mà chiều sâu đội hình và sự ổn định là yếu tố quyết định. Họ cần phải tìm ra những phương án tấn công khác ngoài việc trao bóng cho Nurkić ở khu vực gần rổ. Nhìn lại trận đấu, tôi nhớ đến những gì tôi đã chứng kiến trong nhiều năm theo dõi bóng rổ. Có những đội bóng được xây dựng từ những ngôi sao, và có những đội bóng được xây dựng từ một hệ thống. Lithuania, với truyền thống bóng rổ lâu đời và hệ thống đào tạo trẻ dựa trên nền tảng câu lạc bộ Žalgiris, thuộc về nhóm thứ hai. Họ tạo ra những cầu thủ có thể thay thế cho nhau, những người hiểu vai trò của mình và sẵn sàng chiến đấu vì màu cờ sắc áo. Trận thắng này là một lời khẳng định cho giá trị của hệ thống đó. Câu hỏi đặt ra lúc này là: liệu Lithuania có thể duy trì được phong độ này khi đối mặt với những đối thủ mạnh hơn, và khi những ngôi sao NBA trở lại, liệu họ có thể hòa nhập với những cầu thủ đã chiến đấu hết mình trong trận đấu này? Đó là một bài toán khó cho huấn luyện viên Maksvytis. Nhưng với một chiến thắng như thế này, ông có quyền được lạc quan. Bởi vì ông biết rằng, ngay cả khi không có những quân bài lớn nhất, ông vẫn có một bộ bài đủ mạnh để chơi một ván bài hay. Và đó là một vũ khí tinh thần vô cùng lợi hại.